Pleidooi voor meer menselijkheid in het strafproces

Zo nu en dan vraag ik mij af welk doel wordt gediend in het strafproces: een verdachte recht doen of slachtoffers een podium geven? Recent trad ik op in een zware strafzaak. De verdenking betrof een levensdelict. Het ging om een prostituee die levenloos in het Amsterdamse IJ is aangetroffen. Mijn klant, in de media bekend als Bas W., is voor betrokkenheid bij haar dood vervolgd. 

 

Veel media aanwezig tijdens de zitting

Bas W. zat al bijna twee jaar vast. Eindelijk was het zover; de inhoudelijke behandeling. Er waren  twee dagen voor uitgetrokken. De zittingszaal was goed gevuld: het politieteam, allerlei media, veel nabestaanden en een schoolklas. Mijn klant was alleen. Voor hem was niemand gekomen. Buiten mijn kantoorgenoot en ik. 

 

Spreekrecht nabestaanden

De feiten werden lang besproken. Net als de persoonlijke omstandigheden. Waarna het spreekrecht van de nabestaanden volgde. Onderdeel daarvan was een minutenlange fotocollage gemaakt van het slachtoffer. Die werd getoond. Die eerste dag was zwaar. 

 

Een dag later stond  requisitoir en pleidooi op de planning. En de slachtofferadvocaat mocht zich uitlaten over de eis en de bewijsmiddelen. 

 

Meedogenloos requisitoir

Het requisitoir duurde uren. Het was meedogenloos.  Nare details werden niet geschuwd. De vader van het slachtoffer hield het niet meer en begon te schreeuwen. Tegen mijn klant. De moeder van het slachtoffer viel flauw. De zitting werd daarop onderbroken. 

 

Gebroken 

Dat het ook voor mijn klant heel zwaar was, leek bijzaak. Terwijl het toch zíjn strafproces was en niet het proces van de nabestaanden. Ook cliënt was inmiddels gebroken. En wilde de rest van de zitting niet meer bijwonen. Uiteindelijk is hij weer verschenen in de zaal. Ik ben de rest van het requisitoir naast hem gaan zitten. Als steun. Voor zover je die op dat moment kan bieden. Het requisitoir was pas op de helft. En ging op dezelfde voet verder als eerst. 

 

Mokerslag 

Terwijl ik daar zo zat, gevoelsmatig ook in het verdachtenbankje, ervoer ik hoe zwaar het is om terecht te staan. Met zoveel mensen erbij en omheen die boos op je zijn. Het merendeel van de mensen zie je niet eens. Die zitten achter en boven je. Hun ogen voel je in je rug prikken. Je kunt er niets tegen doen. Dit is wat een zitting in het openbaar inhoudt. De uiteindelijke eis, 14 jaar gevangenisstraf en TBS met dwangverpleging, voelde als een mokerslag. Waarna de advocaat van de nabestaanden het nog nodig vond om minutenlang te zeggen dat er nog een extra schep bovenop de eis moest. 

 

Menselijk gezicht pleiten

Daarna volgde gelukkig een korte pauze. Waarna ik de rechtbank ervan heb gepoogd te overtuigen dat het OM het niet goed zag en mijn klant niet verdiende wat hij van het OM moest krijgen. Een vrij onmogelijke taak na zo een standrechtelijke executie. Toch is dat wat advocaten doen. Dat wat onmogelijk lijkt, geloofwaardig bepleiten. En de klant, hoe onaangenaam de feiten ook zijn, het menselijke gezicht geven. Ook als niemand dat lijkt te willen zien. Dát is de taak die je hebt als advocaat. 

 

Vergevingsbereidheid

Onze samenleving is weinig vergevingsbereid. Het gaat vooral om hard straffen. Daar wordt niemand beter van. 

 

De rechtbank kwam uiteindelijk tot 10 jaar gevangenisstraf en TBS met dwangverpleging. Deze uitspraak is inmiddels onherroepelijk geworden. 

 

Ik strijd altijd voor rechtvaardigheid. Ook als dat tegen de stroom in is! 

 

 

Deze uitspraak is gepubliceerd onder ECLI:NL:RBAMS:2025:8048.

Deze column is gepubliceerd op crimesite op https://www.crimesite.nl/graag-meer-menselijkheid-in-het-strafproces-column/

 

Advocaat moord, doodslag en dood door schuld nodig?


Wat cliënten over ons zeggen

Dekens & Aytemur Strafrechtadvocaten